Өзбекстан астанасы Ташкентте өтіп жатқан «Space Technology Conference – 2026» халықаралық конференциясы аясында Қазақстанның ғарыш саласындағы алдағы ауқымды жоспарлары белгілі болды. Бұл туралы ҚазАқпарат агенттігі ақпар таратты.
Аймақтағы ғарыш агенттіктерінің басшылары бас қосқан жиында еліміздің телекоммуникациялық инфрақұрылымын жаңғырту мәселелері көтеріліп, түркі мемлекеттерінің біріккен жаңа жобасы талқыланды.
Қазақстан Республикасы Аэроғарыш комитеті төрағасының орынбасары Қуандық Шүленбаевтың мәлімдеуінше, қазіргі таңда қызмет етіп тұрған «KazSat-3» байланыс спутнигінің орнын басатын жаңа жерсерікті ұшыру 2029 жылға жоспарланған. Қазірдің өзінде бұл стратегиялық мақсатты іске асыру жұмыстары басталып кеткен: жаңа аппаратты құрастыратын жеткізушіні таңдау және тиісті тендерлік рәсімдер жүргізілуде.
Сонымен қатар, Жерді қашықтан зондтауға арналған отандық «KazEOSat-1» және «KazEOSat-2» аппараттарының жағдайы да назардан тыс қалмады. Бұл жерсеріктердің ресми кепілді пайдалану мерзімі 2021 жылы аяқталғанына қарамастан, олар әлі де ақаусыз жұмыс істеп тұр. Құрылғылардың қызмет ету уақыты ұзартылып, олар Қазақстанның мемлекеттік органдарын маңызды деректермен және ғарыштық түсірілімдермен үздіксіз қамтамасыз етіп отыр. Болашақта бұл ескірген аппараттарды жаңа буындағы MR спутниктер тобы алмастыратын болады.
Түркі елдерінің ортақ жобасы: 12U CubeSat наноспутнигі
Конференцияның ең басты жаңалықтарының бірі – Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше елдердің бірігіп құрастырып жатқан ортақ 12U CubeSat спутнигінің ресми таныстырылымы болды. 2027 жылы ғарыш кеңістігіне шығарылуы жоспарланған бұл наноспутник түркі әлемінің ғылыми-техникалық ынтымақтастығының жаңа деңгейге көтерілгенін көрсетеді.
ТМҰ Бас хатшысы Кубанычбек Омуралиев өз сөзінде қазақстандық делегацияға CubeSat спутнигінің моделін таныстырғаны және жобаға жетекшілік еткені үшін ерекше алғысын білдірді.
«Бұл жетістік біздің техникалық мүмкіндігімізбен қатар, ұжым ретіндегі қарым-қабілетімізді көрсетеді. Осы ретте қазақ тарапынан CubeSat спутнигінің жобасы үшін радиожиілікті үйлестіру рұқсатын алу ісін жеделдетуді сұраймын», — деді ұйымның Бас хатшысы.
Ортақ ғарыш жобасының іске асуына әр мемлекет өзіндік үлес қосуда. Қуандық Шүленбаевтың айтуынша, негізгі құрастыру жұмыстарын Қазақстан өз мойнына алған. Ал ұйымға мүше басқа елдер құрылғының қозғалтқышын жасау немесе қаржылай қолдау көрсету бағыттарына жауапты.
Техникалық сипаттамаларына келсек, 12U CubeSat наноспутнигі ғарышта 3 жылдан 5 жылға дейін ғылыми зерттеулер жүргізуге қауқарлы. Дегенмен, әлемдік аэроғарыш тәжірибесіне сүйенсек, отын көлемі жеткілікті әрі сыртқы зақымдалмаған жағдайда мұндай жерсеріктердің қызмет ету мерзімі 15-20 жылға дейін ұзаруы әбден мүмкін екендігі атап өтілді.
