Қытайдың солтүстік аймағында табылған ежелгі жәдігер палеонтология әлемінде үлкен қызығушылық тудырып отыр. БЕЛТА мәліметіне сүйенсек халықаралық ғалымдар тобы жыртқыш теропод динозаврының тасқа айналған іздерін тауып, оның қозғалыс ерекшеліктеріне қатысты тың болжам жасады. Зерттеушілердің пікірінше, динозаврдың тасқа айналған ізі ежелгі жануардың мінез-құлқы туралы бұрын-соңды белгісіз деректерді ашуға мүмкіндік беріп отыр.
Тероподтың рекордтық баяу жылдамдығы мен қадам ерекшелігі
Ғалымдар табылған іздердің арақашықтығын мұқият есептей келе, ежелгі жануардың жүру жылдамдығын анықтады. Зерттеу нәтижесі бойынша, жыртқыш динозавр небәрі 1 км/сағ жылдамдықпен қозғалған. Бұл — осы уақытқа дейін белгілі болған тероподтар арасындағы ең төменгі көрсеткіш болып табылады. Әдетте, бұл түрдегі жыртқыштар әлдеқайда жылдам, шамамен 14 км/сағ жылдамдықпен қозғалатыны палеонтология ғылымында бұрыннан белгілі.
Динозаврдың қадамының ұзындығы 32 сантиметрден 46 сантиметрге дейін жеткен. Зерттеушілердің пайымдауынша, жыртқыш өзіне қолайлы жем іздеу мақсатында айналасын мұқият барлап, әдейі баяу қозғалған болуы мүмкін. Бұл жаңалық жыртқыш тероподтардың тек жылдам шабуылдаушы ғана емес, сонымен қатар айналасын аңдып, баяу қозғалатын тактиканы да қолданғанын көрсетеді.
Микробтық төсеніштер: Тарихты сақтаған табиғи қорғаныс
Табылған жәдігердің ең таңқаларлық тұсы — оның жоғары деңгейде сақталуында. Мамандардың назарын аударған динозаврдың тасқа айналған ізі миллиондаған жылдар бойы бүлінбей жетуіне микроорганизмдердің қабаттары, яғни микробтық төсеніштер септігін тигізген. Бұл ерекше биологиялық құрылым табиғи қорғаныш жабынын құрап, іздерді сыртқы ортаның әсерінен сенімді сақтап қалған.
Осы табиғи қорғаныстың арқасында ғалымдар тек аяқтың жалпы пішінін ғана емес, тіпті ең кішкентай бөлшектерді де зерттеуге мүмкіндік алды. Бұл жәдігерден жыртқыштың тырнақтарын, саусақтарының орналасуын және терісінің ерекше құрылымын егжей-тегжейлі көруге болады. Мұндай сапалы сақталған іздер палеонтологтарға ежелгі тіршілік иесінің физиологиялық ерекшеліктерін дәлірек сипаттауға көмектеседі.
Бұл жаңалық Қытайдың солтүстігінен табылған бұл олжа ежелгі жыртқыштардың мінез-құлқы мен олардың өмір сүрген ортасы туралы түсінігімізді тереңдете түседі. Ғалымдар бұл аймақтағы зерттеу жұмыстарын әлі де жалғастырып жатыр, ал табылған іздер әлемдік ғылым үшін құнды дереккөз болып қала бермек.
