Астанада өткен жоғары деңгейдегі екіжақты келіссөздерден кейін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ресей Президенті Владимир Путин бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ) өкілдері алдында бірлескен мәлімдеме жасап, брифинг өткізді.
Мемлекет басшысы бұл сапарды екі елдің стратегиялық серіктестігі мен одақтастық қатынастарын дамытудағы маңызды тарихи оқиға ретінде бағалады.
Сауда-экономикалық көрсеткіштер мен инвестициялық серіктестік
Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде екіжақты ынтымақтастықтың сапалы өзгерістерге толы екенін нақты объективті көрсеткіштермен негіздеді:
Қос мемлекет арасындағы өзара тауар айналымы жақын арада 30 миллиард долларлық межеге жетеді деп болжанып отыр. Ресей Қазақстан экономикасына тікелей инвестиция құю бойынша өзге мемлекеттердің арасында бірінші орынға шықты. Ресейдің Қазақстанға салған жалпы инвестициясы 29 миллиард доллар Vectors-тан асса, Қазақстанның Ресей экономикасына бағыттаған қаржысы 9 миллиард долларға жетті.
Экономикалық серіктестік аясында 177 перспективалы жобадан тұратын арнайы тізім жасақталып, оның ішінде 122 жоба толықтай іске асырылып, операциялық циклге көшті.
Санкциялық қысымдарға қарамастан, Ресей экономикасы сатып алу қабілетінің паритеті әлем бойынша 4-орынға, ал Еуропада 1-орынға шықты. Былтыр елдің номиналды ішкі жалпы өнімі 2,5 триллион доллардан асты.
Қазіргі таңда Қазақстан нарығында ресейліктердің үлесі бар 20 мыңнан астам компания табысты жұмыс істеп жатыр. Ағымдағы жылдың 20 тамызына жоспарланған Қазақстан-Ресей өңіраралық ынтымақтастық форумы байланыстарға жаңа серпін бермек.
Энергетика, транзит және ғарыш саласындағы стратегиялық қадамдар
Мемлекет басшысы энергетика мен транзиттік-логистикалық мүмкіндіктерді ынтымақтастықтың ең табысты бағыттары ретінде атап өтті:
— Кездесу барысында қол қойылған «Балқаш» атом электр станциясын салуға қатысты келісімдердің стратегиялық маңызы жоғары. Бұл жоба ғылым, білім мен жаңа технологияларды ілгерілетуге жол ашады.
— Тараптар «Солтүстік – Оңтүстік» және «Шығыс – Батыс» бағыттары бойынша халықаралық көлік дәліздерін бірлесе даму үстінде. Тарифтерді оңтайландыру мен шекаралық инфрақұрылымды жаңғырту нәтижесінде былтыр жүк тасымалы 3,4%-ға артып, 92 миллион тоннаны құрады.
— Жүк тасымалын одан әрі арттыру үшін жасанды интеллект енгізіліп, мемлекеттер арасында жүргізушісіз жүк көліктерінің қозғалысы іске қосылмақ.
— Ғарыш айлағы «Байқоңыр» космодромындағы серіктестік аясында «Бәйтерек» бірлескен жобасы жүзеге асырылуда. Таяуда ғана «Сұңқар/Союз-5» жаңа зымыран тасығышы сәтті ұшырылып, қос елдің халықаралық нарықтағы позициясын бекемдеді.
Мәдени-экологиялық байланыстар және «Жеті негіз» мәлімдемесі
Келіссөздер қорытындысы бойынша екі елдің стратегиялық серіктестігі мен тату көршілік қатынастарының ұзақмерзімді бағдарын айқындайтын «Қазақстан және Ресей халықтары арасындағы достық пен тату көршіліктің жеті негізі туралы» бірлескен мәлімдеме қабылданды.
Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путиннің сапар қарсаңында жариялаған, қоғам тарапынан жоғары бағаланған мазмұнды мақаласы үшін ризашылық білдірді. Ресей Президентінің мемлекеттік сапары аясында Қазақстан аумағына төрт Амур жолбарысының әкелінуі ерекше экологиялық сый ретінде аталды.
Қазақстан Президенті екі елді әлемдегі ең ұзын құрлықтық шекара, ортақ тарихи тамырластық пен мәдени дәстүрлер біріктіретінін айта келе, бұл достықты сақтау келешек басшылардың да қасиетті міндеті екенін айтты.
