Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Кипр Республикасының Президенті Никос Христодулидис екіжақты келіссөздер қорытындысы бойынша бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне арналған ресми брифинг өткізді. Мемлекет басшысы өз сөзінде Кипрді еліміздің Еуропа кеңістігіндегі ең сенімді әрі маңызды серіктестерінің бірі ретінде айқындады.
Дипломатиялық байланыстар мен жоғары марапат
Қасым-Жомарт Тоқаев екі ел арасындағы саяси диалогтың жыл өткен сайын бекемделуіне тоқталды. Никос Христодулидис осыдан 7 жыл бұрын Кипрдің Сыртқы істер министрі лауазымында Астанаға келген кезде, Кипр мемлекеті Қазақстанның Еуропа Одағындағы мүддесін ілгерілетуге әрдайым қолдау көрсетуге дайын екенін мәлімдеді. Содан бергі уақытта қос мемлекеттің ресми елшіліктері ашылып, жүйелі қарым-қатынас жолға қойылды.
Кипр Президентінің Астанаға жасаған тұңғыш ресми сапары екі ел арасындағы алғашқы тікелей әуе рейсінің ашылу мерзімімен тұспа-тұс келіп отыр. Осы оң үрдістер мен екіжақты байланысты нығайтуға қосқан зор үлесі үшін Мемлекет басшысы Жоғары мәртебелі Президент Никос Христодулидиске І дәрежелі «Достық» орденін салтанатты түрде табыстады. Президент бұл жоғары награданың қазақ халқының Кипр еліне деген ерекше құрметі мен шынайы ілтипатының белгісі екенін жеткізді.
Экономикалық ынтымақтастық және Логистикалық ықпалдастық
Брифинг барысында тараптардың өзара сауда-саттық көлемін арттыруға және іскер топтардың байланысын нығайтуға ерекше назар аударғаны айтылды. Экономикалық қатынастарды жандандыру мақсатында Қазақстан Президенті мынадай маңызды бастамаларды ұсынды:
-
Қазақстан-Кипр экономикалық ынтымақтастығының жол картасын әзірлеу;
-
Үкіметаралық комиссия құру;
-
Бірлескен Іскерлік кеңес құруды қолға алу.
Сондай-ақ логистика, қаржы, туризм және цифрлық технологиялар салаларындағы байланыстардың келешегі зор деп танылып, үкіметтерге нақты тапсырмалар беру уағдаластығы жасалды.
Транскаспий дәлізі және Орталық Азия – Жерорта теңізі логистикасы
Қасым-Жомарт Тоқаев кипрлік серіктестерді Транскаспий дәлізі (Орта дәліз) жобасына белсенді атсалысуға шақырды. Әлемдік деңгейдегі ірі теңіз хабы саналатын Кипрдің теңіздегі инфрақұрылымы мен Қазақстанның құрлықтағы әлеуетін тиімді ұштастыру көзделуде. Бұл қадам Орталық Азия, Каспий аймағы және Жерорта теңізі арасында жаңа көп салалы халықаралық логистика жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Инвесторларға қолдау және Іскерлік орта
Бүгінде Қазақстан нарығында Кипр капиталының қатысуымен 400-ден астам компания табысты жұмыс істеп жатыр, оның ішінде 30-ға жуығы «Астана» халықаралық қаржы орталығында (АХҚО) тіркелген. Сапар аясында елордада екі елдің іскер топтарының қатысуымен Қазақстан-Кипр бизнес-форумы өз жұмысын бастады.
Мемлекет басшысы Қазақстанда жаңадан қабылданған Конституция аясында инвесторлардың құқығы барынша қорғалатынына және меншіктің барлық түріне мемлекеттік кепілдік берілетініне тоқталды. Сонымен қатар, кипрлік кәсіпкерлер мен мамандар үшін салықтық және көші-қондық жеңілдіктер ұсынатын еліміздің арнайы Altyn Visa бағдарламасын кеңінен қолдану мүмкіндігі ұсынылды.
Цифрландыру және Мәдени-гуманитарлық байланыс
Келіссөздер барысында инновациялар мен цифрлық басқару саласына айрықша көңіл бөлінді. Кипр тарапы Қазақстанның отандық eGov (электрондық үкімет) жүйесіне және мемлекеттік қызметтерді цифрландыру тәжірибесіне жоғары қызығушылық танытуда. Мәдени-гуманитарлық ынтымақтастық аясында тараптар мына бағыттарды бекітті:
— Ғалымдар мен ғылыми мекемелер арасындағы қарым-қатынасты тереңдету;
— Білім беру, спорт және туризм салаларындағы бірлескен жобаларды ілгерілету.
Никос Христодулидис жоғары білім, ғылыми зерттеу, мәдениет, спорт, инновация, цифрлық басқару және ақпараттық технология салалары бойынша қол қойылған меморандумдарды жоғары бағалап, бұл құжаттар екіжақты байланыстардың әлеуетін құрылымдық және мазмұндық тұрғыдан жандандыруды көздейтінін мәлімдеді.
Жаһандық геосаясат және БҰҰ Жарғысы
Президенттер халықаралық және аймақтық деңгейдегі өзекті мәселелерді де талқылады. Қазақстан мен Кипр жаһандық геосаяси ахуалдың ушығуына байланысты ортақ алаңдаушылық білдіре отырып, кез келген халықаралық шиеленіс тек қана бейбіт және дипломатиялық жолмен шешілуі керек деген қағидатты ұстанады.
Тараптар БҰҰ мен ЕҚЫҰ аясындағы тиімді өзара іс-қимылды жалғастыруға уағдаласты. Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның халықаралық аренадағы мызғымас ұстанымын тағы да растады: барлық мемлекеттер Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысын және халықаралық құқықтың негізгі қағидаттарын қатаң сақтап, өзге елдердің аумақтық тұтастығын құрметтеуге міндетті.
Мемлекет басшысы Кипр Президенті Никос Христодулидисті «Достық» орденімен марапаттады — jananews.kz
