Жаһандық геосаяси аренадағы ірі экономикалық алпауыттар арасындағы сауда текетіресі жаңа сипат алып, санкциялық қысымдар үдей түсті.
Қытай Халық Республикасы дүйсенбі күні Америка Құрама Штаттарының 56 компаниясына қарсы ауқымды әрі қатаң сауда шектеуін енгізді. Kazinform агенттігінің Бейжіңдегі меншікті тілшісі хабарлағандай, бұл қадам екі ел арасындағы экономикалық қауіпсіздік пен экспорттық бақылау шараларын күшейту мақсатында қабылдануда. Бұл шешімдердің барлығы ресми түрде 2026 жылдың 22-маусымында заңды күшіне енді.
Экспорттық бақылау және қос мақсатты өнімдерге тыйым салу
Құқықтық және экономикалық реттеу шаралары аясында Қытайның Сауда министрлігі өзінің арнайы экспорттық бақылау тізіміне АҚШ-тың 10 ірі субъектісін (заңды тұлғасын) ресми түрде қосты. Бұл шешімнің заңдық салдары өте ауыр және халықаралық сауда қатысушыларына тікелей әсер етеді. Министрлік бекіткен жаңа ережелердің негізгі талаптары:
Кез келген шет мемлекеттен немесе аймақтан келген шетелдік ұйымдар мен жеке тұлғаларға Қытай аумағында өндірілген қос мақсатты өнімдерді (әскери және азаматтық салада қатар қолданылатын технологияларды) осы тізімге енген 10 америкалық субъектіге сатуға, беруге немесе қайта экспорттауға заң аясында толықтай тыйым салынады;
Аталған компаниялармен жасалып жатқан барлық сауда-саттық келісімшарттары мен байланысты коммерциялық әрекеттер дереу және біржолата тоқтатылуы тиіс.
Қытай Сауда министрлігінің ресми өкілі бұл шектеулердің неліктен енгізілгенін ашық мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл шара АҚШ үкіметінің қытайлық кәсіпорындарға негізсіз қысым көрсетіп, оларды «Қытай әскери компаниялары» деп аталатын қара тізіміне жаппай енгізу жөніндегі әрекеттеріне берілген заңды әрі теңгерімді жауап.
Мемлекеттік сатып алудан шеттету және қаржылық санкциялар
Дәл сонымен қатар, дәл осы күні ҚХР Қаржы министрлігі де америкалық бизнеске соққы берген тағы бір маңызды құқықтық шешім қабылдады. Жаңа қаулыға сәйкес, Қытайдағы мемлекеттік сатып алу процестеріне қатысатын барлық мемлекеттік органдарға, мекемелерге және ұлттық корпорацияларға АҚШ-тың 46 кәсіпорны өндірген кез келген өнімдерді, жабдықтар мен технологиялық қызметтерді сатып алуға ресми түрде тыйым салынды.
Бұл санкциялық шешім америкалық өндірушілерді Қытайдың ауқымды мемлекеттік тапсырыстар нарығынан айырып, елеулі қаржылық шығындарға әкеп соқтыруы мүмкін деп болжайды халықаралық сарапшылар.
