Еліміздің су шаруашылығы инфрақұрылымын заманауи халықаралық стандарттарға сай заңды түрде дамыту, көктемгі су тасқыны тәуекелдерін азайту және климаттық өзгерістерге төзімділікті арттыру мақсатында маңызды халықаралық келісім іске асырылуда.
Қазақстан мен Америка Құрама Штаттары қар жамылғысын әуе арқылы жоғары дәлдікпен мониторингтеу және су тасқынының алдын алу жөніндегі кезең-кезеңімен жүзеге асырылатын бағдарламаны толықтай пысықтады. Бұл жоба еліміздің гидрологиялық қауіпсіздігін заманауи авиациялық технологиялардың көмегімен жаңа деңгейге көтеруге бағытталған.
Трансатлантикалық ынтымақтастық және заманауи авиациялық технологиялар
Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация вице-министрі Аслан Абдраимов АҚШ-тың Қазақстандағы Елшілігі өкілдерінің қатысуымен қар жамылғысын әуе арқылы лазерлік және радиолокациялық сканерлеуге маманданған беделді халықаралық «Dynamic Aviation» және «Airborne Snow Observatories Inc.» компанияларының басшылығымен ресми кездесу өткізді. Талқылау барысында еліміздің өзен бассейндері бойынша заманауи авиациялық технологияларды қолдану арқылы картографиялық материалдар мен талдамалық есептер әзірлеудің құқықтық және техникалық тетіктері нақтыланды:
— Көктемгі қардың еру серпіні мен су ағынын дәл болжау арқылы су тасқыны қаупі туралы халықты алдын ала хабардар ету;
— Әуеден алынған жоғары дәлдіктегі цифрлық деректерді Су ресурстары және ирригация министрлігінің қолданыстағы ақпараттық модельдеріне заңды түрде кіріктіру (интеграциялау).
Бірінші кезең: Жабай өзені бассейніндегі пилоттық жоба
Екіжақты келісім қорытындысы бойынша бағдарламаны қатаң түрде кезең-кезеңімен масштабтау туралы шешім қабылданды. Алғашқы практикалық сынақ кезеңінде жұмыстар Ақмола облысындағы тасқын қаупі жоғары Жабай өзені бассейнінде жүргізіледі. Авиациялық сканерлеу технологиясының көмегімен мұндағы қардың қалыңдығы мен су қорына жоғары дәлдіктегі өлшеулер жасалады. Бұл пилоттық кезең келесідей маңызды міндеттерді шешуге мүмкіндік береді:
-
Жаңа әдістемені отандық гидрологиялық жағдайларға заңды түрде бейімдеп, сынақтан өткізу;
-
Су шаруашылығы саласындағы отандық мамандарды америкалық технологиямен жұмыс істеуге баулу және даярлау;
-
Бағдарламаның тиімділігіне құқықтық-экономикалық баға беріп, оны еліміздің өзге де басым су жинау бассейндеріне тарату.
Уақыт өте келе бұл мүмкіндіктер Қазақстанның барлық аумағына масштабталып, су қоймаларын тиімді пайдалану мен климаттық тұрақтылықты арттырудың бас құралына айналады.
Экономикалық және инфрақұрылымдық қорғаныс
Вице-министр Аслан Абдраимов Қазақстан үшін тек заманауи геокеңістіктік деректерге қол жеткізу ғана емес, сонымен қатар нақты басқарушылық шешімдерді алдын ала қабылдауға мүмкіндік беретін тиімді құралдың маңыздылығын атап өтті:
«Қазақстан үшін заманауи деректердің болуы ғана емес, сонымен қатар басқарушылық шешімдерді алдын ала қабылдауға, су тасқыны қаупін төмендетуге және халықты, инфрақұрылымды әрі ауыл шаруашылығын қорғауға мүмкіндік беретін тиімді практикалық құралдың болуы маңызды», – деді Су ресурстары және ирригация вице-министрі.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар бағдарламаны іске асыруға қажетті әкімшілік және техникалық рәсімдерді жеделдету бойынша келесі заңды қадамдарды талқылауды бірауыздан мақұлдады.
Алматыда жүрекке жылына 500-ден астам күрделі ота жасалады — jananews.kz
