Көрнекті ақын, драматург, қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері және Халық жазушысы Мұхтар Шаханов 84 жасына қараған шағында өмірден озды. Бұл — бүкіл қазақ елі, ұлттық әдебиет пен руханият үшін орны толмас ауыр қаза.
Мұхтар Шаханов тек қаламгер ғана емес, ұлттың жоғын жоқтаған, шындықты ту еткен ірі тарихи тұлға ретінде халық жадында қалады.
Мұхтар Шахановтың ұлт алдындағы тарихи еңбектері
Мұхтар Шахановтың өмір жолы мен шығармашылығы қазақ халқының ең күрделі тарихи кезеңдерімен тығыз байланысты. Әсіресе, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының ақиқатын ашуда және жазықсыз жапа шеккен қазақ жастарына араша түсуде ол нағыз ерлік көрсетті. Кезінде Желтоқсан оқиғасын тергеу жөніндегі комиссияны басқарып, Кеңестік жүйенің қаталдығына қарамастан әділеттілік үшін күрескені тарих парақтарында алтын әріптермен жазулы.
Сонымен қатар, ақын қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесін бекіту және оны қорғау жолында аянбай еңбек етті. Ұлттық құндылықтарды қорғауда әрдайым алдыңғы шепте, халықтың ортасында болып, ұлт мүддесін бәрінен биік қойды. Ол тіл мен ділдің нағыз жанашыры бола білді.
Арал тағдыры және Наурыз мейрамының жаңғыруы
Қоғам қайраткерінің еліне сіңірген тағы бір зор еңбегі – Арал теңізінің экологиялық апатын бүкіләлемдік деңгейде көтеруі. Ол теңізді сақтап қалу үшін халықаралық қоғамдастықтың назарын аудартып, БҰҰ сынды үлкен мінберлерден мәселе көтерді.
Одан бөлек, Кеңес үкіметі кезінде ұзақ жылдар бойы тыйым салынған Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамын ресми түрде қайта тойлауға мұрындық болған санаулы қайраткерлердің басында дәл осы Мұхтар Шаханов тұрды. Бұл оның қазақ салт-дәстүріне деген жанашырлығының және тарихи жадыны оятудағы өлшеусіз үлесінің айқын көрінісі еді.
Ұрпаққа мұра болған өшпес шығармалары
Ақынның қаламынан туған «Отырардың күйреуі», «Махаббатты қорғау», «Өркениеттің адасуы», «Желтоқсан эпопеясы» сынды шоқтығы биік шығармалары мен жалынды жырлары бірнеше ұрпақтың рухани азығына айналды. Заңғар жазушы Шыңғыс Айтматовпен бірлесіп жазған «Құз басындағы аңшының зары» атты философиялық эссе-кітабы екі алыптың рухани үндестігін көрсетіп, әлем оқырмандарының жоғары бағасын алды.
Ақиқаттың алдаспаны, ұлттың ұжданы болған Мұхтар Шахановтың қазасына орай барша қазақ еліне, марқұмның отбасы мен туған-туыстарына терең қайғыра отырып көңіл айтамыз. Ақын өмірден өтсе де, оның өр рухы, қайсар мінезі және еліне деген шексіз махаббаты халқының жүрегінде мәңгі өмір сүреді. Марқұмның топырағы торқа, иманы саламат болсын!
