Астанада өткен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің кеңейтілген құрамдағы отырысында Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ЕАЭО-ға мүше елдердегі өндіріс ошақтары мен агроөнеркәсіп кешенін (АӨК) цифрлық трансформациялау мәселесіне арнайы тоқталды. Мемлекет басшысының пайымынша, экономиканы цифрландыру — жай ғана технологиялық тренд емес, жаһандық нарықта бәсекеге қабілетті болудың басты кепілі болып табылады.
Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенін цифрландырудағы жетістіктері
Қазақстан бұл жаһандық сынаққа ауқымды Цифрлық трансформация тұжырымдамасын қабылдау арқылы жауап бермек. Өнеркәсіп пен тау-кен, металлургия секторларында роботтандыру, «бұлттық» шешімдер мен ірі кәсіпорындардың «цифрлық телнұсқасы» енгізілсе, ауыл шаруашылығын автоматтандыру су үнемдеуге және қоршаған ортаға зиянды азайтуға септігін тигізеді. Мемлекет басшысы отандық агросектордағы нақты нәтижелерді тізіп көрсетті:
Еліміздің түкпір-түкпірінде 650-ден астам «ақылды» ферма жұмыс істеп тұр. Онда сиыр сауу, мал бордақылау және микроклиматты қадағалау үрдістері толық автоматтандырылған.
Тұқым шаруашылығында өнімді «егіс даласынан тұтынушы дастарқанына дейін» қадағалайтын жүйе енгізілуде. Тыңғылықты жоспарлау мен цифрлық болжаудың нәтижесінде Қазақстанда 2-жыл қатарынан егін бітік шығып, рекордтық 27 миллион тонна астық жиналды.
Ауыл шаруашылығы жерлерін жаппай цифрландыру аясында агродрондар, жерсеріктік навигация мен метеостанция мәліметтері кеңінен қолданылуда. Жер телімін пайдалануға беру мен мемлекеттік қолдау (субсидиялау) тетіктері толықтай электронды форматқа көшірілді, бұл жемқорлық тәуекелдерін айтарлықтай азайтады.
Технологиялық бастамаларды қолдау және ЕАДБ рөлі
Қасым-Жомарт Тоқаев Одақ аясында жоғары технологиялық бастамаларды қаржылай қолдау үшін заңнамалық негіз жасалғанын хабарлады. Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа агроөнеркәсіп кешеніндегі кооперациялық жобаларды қаржылай қолдау бойынша тиісті түзетулер енгізіліп, қабылданды. Бұл мақсатта Еуразия даму банкінің (ЕАДБ) әлеуетін тиімді пайдалану ұсынылды:
Құрылғаннан бергі 20 жыл ішінде бұл қаржы институты еуразиялық интеграцияның тиімді құралы екенін дәлелдеді. Шағын құрамдағы кездесуде Банктің басқарма төрағасы жасаған мазмұнды баяндама тыңдалып, ресми түрде бекітілді. ЕАДБ алдағы уақытта да Одақ кеңістігіндегі стратегиялық жобаларды жүзеге асыруда басты локомотив болуға тиіс деген ортақ ұйғарымға келді.
Болашақтың технологиялық үдерістері мен нарық болжамдары
Әлем экономикасы трансформацияланып жатқан кезеңде жаңа табыс көздерін іздеу — басты басымдықтардың бірі. Сарапшылардың ұзақмерзімді болжамы бойынша, алдағы 20 жылда биотехнология, автономды жүйелер, ғарыш экономикасы мен кванттық есептеулер сияқты технологиялық үдерістердің тұтас легі пайда болады.
Мәселен, жасалған стратегиялық болжамдарға сәйкес:
— 2035 жылға қарай әлемдік робот техникасы нарығының көлемі 376 миллиард доллардан асады.
— Виртуалды шынайылық (VR) индустриясындағы қаржы айналымы 700 миллиард долларға жуықтайды.
Қазақстан Президенті Одақ елдері бұл жаһандық жаңашылдықтардан кенже қалмауы тиіс екенін айтып, Еуразиялық экономикалық комиссияны (ЕЭК) бірлескен жобаларды жүзеге асыруға белсенді қолдау көрсетуге шақырды.
Сыртқы сауда әлеуеті және серіктестерді таңдау
Мемлекет басшысы ЕАЭО-ның Араб әлемі, Оңтүстік-Шығыс Азия, Африка және Латын Америкасы елдерімен байланыстарын кеңейтудің маңыздылығын атап өтті. Қазіргі таңда Үндістанмен еркін сауда аймағын құру жөнінде келіссөздер белсенді жүргізілуде. Дегенмен, сыртқы серіктестермен байланыс орнатуда талғампаздық қажет:
«Шағын құрамдағы кездесуде Беларусь Президенті өте дұрыс ұсыныс айтты. Еркін сауда аймағын құратын серіктестер де, сондай-ақ байқаушы мәртебесіне іе болатын елдер де мұқият таңдалуы қажет. Яғни бәрін бірдей емес, шын мәнінде белгілі бір талаптарға сай келетін және Еуразиялық экономикалық одаққа пайда әкелетін елдерді қабылдау керек».
Қазақстан ЕАЭО органдарына төрағалығы аясында мүше мемлекеттердің ортақ экономикалық әлеуетін нығайтуға алдағы уақытта да барынша жәрдемдесе беретінін мәлімдеді. Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің кеңейтілген құрамдағы отырысында, сондай-ақ Беларусь, Қырғызстан, Ресей, Өзбекстан Президенттері, Армения мен Кубаның жоғары лауазымды тұлғалары, Иранның министрі және ЕЭК алқасының төрағасы Бақытжан Сағынтаев сөз сөйледі.
Алматыдағы «Рахат» базарының аумағын көркейту жұмыстары басталды — jananews.kz
