Астанада көптен күткен жеңіл рельсті көлік жүйесінің іске қосылу мерзімі мен жолақы төлеу тәртібі туралы толық мәлімет белгілі болды. Елорда тұрғындары мен қонақтары үшін маңызды бұл жобаның ашылуы мен пайдалану шарттарын оқылымды мақала түрінде ұсынамыз.
Елордадағы LRT жобасы 2026 жылдың 16-17 мамыр күндері ресми түрде іске қосылып, алғашқы жолаушыларын тасымалдай бастайды. Бұл туралы «City Transportation Systems» ЖШС басқарма төрағасы Асылбек Дүйсебаев мәлімдеді. Жобаның бастапқы кезеңінде жолаушылар ағыны күніне 25 мыңнан 45 мың адамға дейін жетеді деп болжанып отыр. Қазіргі уақытта жүйедегі сынақ жұмыстары толығымен аяқталып, вагондар пайдалануға дайын. Айта кетерлігі, LRT вагондары елорданың қатал климатына бейімделіп, қысқы мезгілде -30 градусқа дейінгі аязда арнайы сынақтан өткен.
Жобаның экономикалық тиімділігі мен қауіпсіздігіне де баса назар аударылған. Осы уақытқа дейін жеңіл рельсті трамвай желісін салуға және вагондарды жеткізуге шамамен 1,8 млрд доллар (немесе 895 млрд 914 млн теңге) жұмсалған. Станциялардың ішінде коммерциялық нысандарды орналастырмау туралы шешім қабылданды. Бұл талап технологиялық және өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында енгізіліп отыр.
Жолақы төлеу тәсілдері мен тарифтер
LRT жолаушылары үшін төлем жүйесі барынша заманауи және ыңғайлы форматта жасалған. Жол жүру ақысын бірнеше тәсілмен төлеуге болады:
-
Төлем технологиялары: Жолаушылар Face ID (бет-әлпетті тану), Apple Pay және Samsung Pay сервистері арқылы смартфон немесе ақылды сағатпен төлей алады.
-
Мобильді қосымшалар: Kaspi Bank және Halyk Bank қосымшаларындағы QR-код арқылы төлем жасау мүмкіндігі қарастырылған.
-
Көлік карталары мен билеттер: Стандартты LRT көлік картасының құны 1000 теңге болса, атаулы картаны рәсімдеу 1200 теңге тұрады. Сондай-ақ, кассалардан немесе TVM автоматтарынан бір реттік билеттерді сатып алуға болады.
Жеңілдіктер мен тегін жол жүру
Әлеуметтік маңызы бар жоба ретінде LRT жүйесінде белгілі бір санаттағы азаматтар үшін жеңілдіктер қарастырылған. Астанада тұрақты тіркеуі бар 7 жастан 18 жасқа дейінгі оқушылар үшін жол жүру толығымен тегін болады. Сонымен қатар, қолданыстағы заңнамаға сәйкес жеңілдік санатына жататын басқа да азаматтар LRT қызметін тегін пайдалана алады.
Тарихи қалыптасуы және дамуы
Әлемдегі ең алғашқы электрлі трамвай желісі (LRT-ның арғы атасы) 1881 жылы Берлин маңындағы Лихтерфельде қаласында іске қосылды. Оның авторы — Вернер фон Сименс. 1970-жылдардың соңында Сан-Францискодағы «Muni Metro» жүйесі алғашқылардың бірі болып LRT стандартына көшті. Ал 1978 жылы Канаданың Эдмонтон қаласында Солтүстік Америкадағы ең алғашқы мүлдем жаңадан салынған жеңіл рельсті көлік жүйесі ашылды.
LRT жүйесі — бұл жай ғана көлік емес, әлемдік тәжірибеде 1881 жылдан бері дамып келе жатқан, ал заманауи концепциясы 1970-жылдары Еуропа мен Америкада қалыптасқан тиімді қалалық инфрақұрылымның бір бөлігі. Енді бұл заманауи стандарт елорда тұрғындарының игілігіне айналмақ.
Неліктен LRT премиум көлік түріне жатады?
LRT жүйесінің құндылығы оның техникалық мүмкіндіктері мен қала өміріне тигізетін әсерінде жатыр:
LRT қала орталығын тұрғын аудандармен, бизнес орталықтармен және туристік аймақтармен тығыз байланыстырады. Ол автобустармен, жаяу жүру бағыттарымен және кикшеринг қызметтерімен оңай біріктіріліп, ыңғайлы трансферлік хабтар құруға мүмкіндік береді.
Метродан айырмашылығы, LRT қаланың үстінде немесе астында емес, тікелей көше деңгейінде жұмыс істейді. Бұл оны қала өмірінің ажырамас бөлігіне айналдырып, жолаушылардың айналадағы инфрақұрылымға қолжетімділігін арттырады.
Көптеген елдерде LRT дәлізінің бойында орналасқан жылжымайтын мүлік құны кейде 1,5 есеге дейін артады. Бұл инвесторлар мен бизнес үшін ауданның беделін көтеретін фактор саналады. Заманауи трамвай қаланың сәулеттік келбетін бұзбайды, керісінше, көшелерді абаттандыруға және жоғары сапалы қоғамдық кеңістіктер құруға серпін береді.
