Балалар арасында қант диабетіне шалдыққандар саны артуда

Еліміздің биоқауіпсіздігі мен халық денсаулығын заңды қорғау, балалар мен жасөспірімдер арасындағы созылмалы аурулардың алдын алу және медициналық алдын алу шараларын күшейту мәселесі мемлекеттің басты назарында тұр.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі (ДСМ) ресми мәлімдемесінде соңғы жылдары ел аумағында балалар арасында қант диабеті бойынша алғашқы сырқаттанушылық көрсеткішінің айтарлықтай өскенін хабарлады. Министрліктің заңды статистикалық деректеріне сәйкес, соңғы 5 жылда (2021–2025 жылдар аралығында) елімізде қант диабетімен жалпы сырқаттанушылық 21,4 %-ға өскен. Бұл көрсеткіш 100 мың тұрғынға шаққанда 273,1 жағдайдан 331,6 жағдайға дейін жетті.

Жас ерекшеліктері бойынша заңды статистика және динамика

Денсаулық сақтау министрлігінің талдаулары көрсеткендей, қант диабетінің алғаш анықталу деңгейі әсіресе балалар мен жасөспірімдер арасында жоғары қарқынмен өсіп барады:

0–14 жас аралығындағы балалар санатында қант диабеті алғаш анықталғандар саны 100 мың балаға шаққанда 2021 жылғы 15,0 көрсеткіштен 2025 жылдың қорытындысы бойынша 22,9-ға дейін жоғарылаған;

15–17 жас аралығындағы жасөспірімдер 2025 жылдың қорытындысы бойынша алғашқы сырқаттанушылық көрсеткіші 100 мың тұрғынға шаққанда 37,1-ді құрады. Бұл нәтиже 2024 жылғы көрсеткіштен (39,0) сәл төмен болғанымен, 2021 жылғы деңгейден (24,8) әлдеқайда жоғары.

Аурудың дамуына әсер ететін негізгі қауіп факторлары

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) және отандық мамандардың заңды тұжырымдамаларына сәйкес, бұл қауіпті үрдіс қазіргі қоғамдағы бірнеше өзекті әлеуметтік және гигиеналық факторлармен тікелей байланысты:

1. Рационда тез сіңетін көмірсулар мен қанттың шамадан тыс көп болуы, фастфуд пен газды сусындарды жиі тұтыну бала ағзасындағы зат алмасуды бұзып, артық салмақ пен семіздікке (2 типті қант диабетінің басты қозғаушы күші) әкеледі.
2. Балалардың гаджеттер мен компьютер алдында ұзақ уақыт отыруы, спортпен айналыспауы және күнделікті қимыл-қозғалыстың жеткіліксіздігі энергия теңгерімін бұзып, қандағы глюкоза деңгейінің реттелуін қиындатады.
3. Отбасылық анамнездегі қант диабеті факторларымен қатар, артық салмақтың салдарынан жоғары қан қысымы, жүрек-қан тамырлары аурулары, май алмасуының бұзылуы (дислипидемия) және тірек-қимыл жүйесі ауруларының даму қаупі заңды түрде артады.

Денсаулық сақтау министрлігі бұл аурулардың алдын алу үшін мектептерде салауатты тамақтану мәдениетін заңды түрде бекіту, балалар спортын қолдау және медициналық-санитариялық алғашқы көмек деңгейінде скринингтік тексерулердің сапасын арттыру бойынша тиісті ведомстволық шараларды іске асыруда.

Қазақстанның балалар денсаулығын қорғау және медициналық бақылау жүйесінің сипаттамасы

Елдің демографиялық әлеуетін нығайту, өскелең ұрпақтың денсаулығын заңды қамтамасыз ету және білім саласындағы мектеп ішілік медициналық реттеу тетіктерін сапалы жүзеге асыру мақсатында қабылданған мемлекеттік шаралардың маңызы зор. Ең алдымен, Денсаулық сақтау министрлігінің созылмалы бейжұқпалы аурулардың мониторингі бойынша жүргізген талдаулары балалар арасындағы эндокриндік патологияларды уақытылы анықтауға заңды негіз қалады.

Қазақстан Арменияға елшілік салу үшін жерді жылына 1 теңгеге жалға береді — jananews.kz

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

ЖАРНАМАspot_img