Елімізде зияткерлік қоғам қалыптастыру, адами капиталды дамыту және халықтың кітап оқуға деген ықыласын заман талабына сай арттыру бағытында ауқымды мемлекеттік реформалар жүзеге асуда.
Ағымдағы жылдың 16-мамырында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Кітап оқу мәдениетін дамыту және зерделі ұлт қалыптастыру жөніндегі шаралар туралы» маңызды Жарлыққа қол қойды. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, Президент тапсырмасы аясында кітапхана жүйесін цифрландыру және халықтың білім ресурстарына қолжетімділігін кеңейту бойынша кешенді жұмыстар жаңа қарқын алды.
ҚазҰЭК мүмкіндіктері және сандық көрсеткіштер
Бүгінгі таңда отандық жазба мұра мен әдеби қорды қашықтан пайдаланудың басты құралы ретінде Қазақстан ұлттық электронды кітапханасы (ҚазҰЭК) табысты жұмыс істеуде. Бұл бірыңғай порталда сирек құжаттар, көне қолжазбалар, мерзімді басылымдар, ғылыми диссертациялар, архив материалдары, сондай-ақ аудио және бейнежазбалар сияқты сан алуан цифрлық ресурстар шоғырланған. 2026 жылдың басынан бері электронды платформада тіркелген негізгі статистикалық көрсеткіштер:
— Порталдағы материалдарды қарау саны 3,6 миллионнан асты;
— Электронды кітапхана оқырмандарының саны 295 116 адамға жетті;
— Тұрғындар тарапынан электронды көшірмелерді жүктеу саны 891 551-ді құрады;
— Қазіргі уақытта ҚазҰЭК-тің жалпы қорында 86 315 құжат сақтаулы тұр, оның ішінде 10 мыңнан астам қолжазба мен сирек кездесетін кітаптар цифрлық форматқа көшірілген.
Ағымдағы жылдың өткен кезеңінде ғана кітапхана қорына 2 506 жаңа цифрлық көшірме қосылып, 127 555-тен астам кітап беті арнайы сканерлеуден өтті.
Жаһандық сұраныс және Ұлттық цифрлық кітапхана платформасы
Отандық электронды кітапхананың қызметі тек ел аумағымен шектелмейді, оны әлемнің 122-ден астам елінің оқырмандары белсенді пайдаланады. Қазақстандық сандық контентке әсіресе Қытай, Ресей, АҚШ, Вьетнам, Өзбекстан, Түркия, Германия, Франция және Қырғызстан тұрғындары жоғары қызығушылық танытуда. Порталдағы халықаралық маңызы бар құжаттар әлемнің 70 тілінде ұсынылған және оларды кез келген адам тіркелусіз-ақ еркін оқи алады.
Министрліктің алдағы жоспарына сәйкес, бұл бағыттағы жұмыстар жақын арада ауқымды Ұлттық цифрлық кітапхана платформасын құру арқылы жаңа сапалық деңгейге көтеріледі. Бұл бірыңғай платформа барлық электронды каталогтарды, білім беру ресурстары мен заманауи интерактивті сервистерді өзара тығыз біріктірмек. Нәтижесінде, еліміздің кез келген өңіріндегі азаматтар өздерінің тұрғылықты жеріне қарамастан отандық көркем әдебиетке, ғылыми еңбектер мен құнды архив материалдарына емін-еркін қол жеткізу мүмкіндігіне ие болады.
