Отандық астық нарығын қорғау, ішкі баға тұрақтылығын сақтау және жергілікті ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қолдау мақсатында маңызды құқықтық әрі экономикалық қадамдар жасалуда.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі еліміздің аумағына автомобиль, су және теміржол көлігі арқылы бидай импортын уақытша шектеуді көздейтін бұйрық жобасын ресми түрде қоғамдық талқылауға шығарды. Министрліктің мәлімдеуінше, ведомство аталған заңнамалық құжатқа қатысты мүдделі тараптардың ұсыныстары мен ескертулерін қабылдауға әзір.
6 айлық тыйым және оның ерекшеліктері
Әзірленген жаңа бұйрық жобасына сәйкес, үшінші елдерден және Еуразиялық экономикалық одаққа (ЕАЭО) мүше мемлекеттерден Қазақстан аумағына бидай әкелуге 6 ай мерзімге уақытша тыйым салу енгізілмек. Бұл шектеу шарасы автомобиль, су және теміржол көлігі түрлерінің барлығын қамтиды. Дегенмен, ішкі өндіріс пен қайта өңдеу өнеркәсібінің заңды мүдделерін қорғау мақсатында бұйрықта бірнеше маңызды ерекшеліктер мен ерекше жағдайлар қарастырылған. Төмендегі бағыттар бойынша теміржол көлігімен бидай әкелуге рұқсат беріледі:
Құс шаруашылығы кәсіпорындарының мекенжайына тікелей жеткізілімдер;
Астық өңдеу (ұн тарту, жемшөп дайындау) кәсіпорындарының қажеттіліктері үшін;
Лицензияланған ресми элеваторлардың мекенжайына;
«Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ұлттық компаниясы» АҚ тапсырыстары аясында.
Маңызды талап: Бекітілген ережеге сай, құс шаруашылығы және астық өңдеу кәсіпорындарының өз мұқтаждықтары үшін әкелген бидайы ішкі немесе сыртқы нарықтарда қайта өткізілмеуі (сатылмауы) тиіс. Бұл шара нарықтағы негізсіз алыпсатарлықтың алдын алу үшін заңды түрде енгізілді.
Транзиттік тасымалдарға әсері
Министрлік енгізіліп жатқан бұл уақытша шектеулердің халықаралық сауда ережелеріне және Қазақстанның транзиттік міндеттемелеріне нұқсан келтірмейтінін жеткізді.
Құжатта көрсетілгендей, бұл тыйым келесі бағыттарға қолданылмайды:
-
Қазақстан Республикасының аумағы арқылы өтетін халықаралық теміржол транзиттік тасымалдары шеңберінде тасымалданатын бидайға;
-
Еуразиялық экономикалық одаққа мүше бір мемлекеттің аумағынан ЕАЭО-ға мүше басқа мемлекеттің аумағына Қазақстан арқылы транзитпен өткізілетін астық өнімдерінің орнын ауыстыруға.
Бұл ерекшеліктер еліміздің транзиттік-логистикалық хаб ретіндегі мәртебесін заңды түрде сақтап қалуды қамтамасыз етеді.
Қазақстанның астық нарығын реттеу шараларының сипаттамасы
Елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайту және отандық ауыл шаруашылығы саласының тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында қабылданған мемлекеттік реттеу шараларының маңызы зор. Ең алдымен, Ауыл шаруашылығы министрлігінің бұйрық жобасын қоғамдық талқылауға шығаруы ішкі нарықтағы астық теңгерімін заңды түрде қалыптастыруға берік негіз қалады.
Сауда-коммерциялық салада 6 айлық мерзімге импорттық шектеулер енгізу арқылы сырттан келетін арзан астық ағынына заңды тосқауыл қойылып, отандық фермерлердің өнімдеріне деген сұранысты қорғаудың құқықтық тетіктері пысықталды. Оған қоса, өндірістік инфрақұрылым бағытында құс шаруашылығы, астық өңдеу зауыттары және лицензияланған элеваторлар үшін теміржол импортын заңды сақтап қалу, алайда бұл шикізатты ішкі нарықта қайта сатуға заңды түрде тыйым салу шаралары қолға алынды.
Институционалдық басқаруды күшейту мақсатында «Азық-түлік келісімшарт корпорациясының» тұрақтандырушылық қызметі жандандырылып, ЕАЭО аясындағы халықаралық транзиттік дәліздердің ашықтығын заңды шешуге басымдық берілді. Сонымен қатар, қоғамдық-экономикалық тренд аясында жергілікті аграрлық секторды қолдау, нарықтық бағаның негізсіз құлдырауына жол бермеу шаралары іске асырылып, бұл қадамдар еліміздің агроөнеркәсіптік кешенінің орнықты дамуына зор септігін тигізеді.
Қазақстан мен Ислам даму банкі жаңа әріптестік стратегияны бекітеді — jananews.kz
