АҚШ пен Еуропа Одағы (ЕО) арасындағы сауда-экономикалық қарым-қатынастар жаңа трансатлантикалық текетіреске ұласу алдында тұр.
АҚШ Президенті Дональд Трамп америкалық технологиялық алпауыттардың («Big Tech») қызметіне арнайы салық енгізуді жоспарлаған кез келген мемлекетке қарсы өте қатаң фискалдық шаралар қолданылатынын мәлімдеді. Euronews халықаралық ақпарат агенттігінің хабарлауынша, бұл мәлімдеме Еуропа елдерінің ұлттық заңнама деңгейінде цифрлық секторға бақылауды күшейту әрекеттеріне жауап ретінде жасалған.
Truth Social желісіндегі мәлімдеме және сауда келісімдерін жоққа шығару
Дональд Трамп өзінің Truth Social әлеуметтік желісіндегі ресми парақшасында Еуропа елдерінің америкалық компанияларға бағытталған цифрлық қызметтер салығын (Digital Services Tax — DST) енгізу туралы бастамаларын ашық сынға алды. Ақ үй басшысы бұл қадамның АҚШ экономикасына және технологиялық бәсекеге қабілеттілігіне тікелей нұқсан келтіру үшін жасалғанын айтты.
Президент Трамптың ескерту мәтінінде былай делінген:
«Бұл мәлімдеме ескерту болсын: осындай салықты енгізетін кез келген ел Америка Құрама Штаттарына жеткізілетін барлық тауарына ешқандай ерекшеліксіз 100 пайыздық баж салығына тап болады. Бұл ТАРИФ бұрын жасалған, қол қойылған немесе әлі іске асырылмаған кез келген сауда келісімдерінен жоғары (басым) болады».
Бұл қатаң ұстаным АҚШ-тың бұған дейінгі халықаралық міндеттемелері мен Еуроодақпен жасасқан келісімшарттарын қайта қарауға әкелуі мүмкін.
4 шілде межесі және Еуропа Комиссиясының заңды жауабы
Трамптың бұл кесімді мәлімдемесі екіжақты сауда қатынастарындағы маңызды мерзім қарсаңында жарияланды. Екі жақ белгілеген 4-шілде күні сәйкес, АҚШ пен Еуроодақ өткен айларда мақұлданған жаңа сауда келісімін іске асыруды бастауы тиіс еді. Ол құжат бойынша Еуропадан АҚШ-қа экспортталатын тауарлардың басым бөлігіне салынатын кедендік баж салығының ең жоғары шегі 15% деңгейінде ғана шектелуі заңдастырылған. Алайда, цифрлық салық мәселесі бұл келісімнің аясына кірмей қалғандықтан, негізгі дауға айналды.
Еуропа Комиссиясының ресми өкілі Олоф Гилл Вашингтонның бұл қоқан-лоқысына бірден жауап беріп, ЕО өз құқықтары мен реттеушілік дербестігін қорғауға дайын екенін мәлімдеді. Еуроодақ тарапынан ұсынылатын кез келген салықтар тауар шыққан елге қарамастан, барлық ірі трансұлттық корпорацияларға тең дәрежеде қолданылады. Егер АҚШ біржақты тәртіппен 100 пайыздық баж салығын енгізетін болса, Еуроодақ өз нарығын қорғау үшін дәл сондай жылдам әрі пәрменді қарымта шаралар қабылдайды.
Трамп әкімшілігі бұл 100 %-дық тарифтерді енгізу үшін 1974 жылғы Сауда актісінің 301-бөлімін (Section 301) қолдануды жоспарлауда. Бұл норма АҚШ Президентіне шетелдік мемлекеттердің америкалық бизнеске қарсы әрекеттерін кемсітушілік деп танып, біржақты санкциялар салуға заңды құқық береді.
Сарапшылардың пікірінше, бұл экономикалық текетірес әлемдік нарықтағы тауар бағасының өсуіне, инвестициялық белсенділіктің төмендеуіне және жаһандық сауда соғысының жаңа толқынының басталуына түрткі болуы мүмкін.
АҚШ Венесуэлаға гуманитарлық көмек жеткізу үшін санкцияларын тоқтатты — jananews.kz
