Қазақстанның қаржы нарығында халық үшін өте жағымды өзгерістер күтілуде. Жуық арада елімізде ипотека арзандайды, сондай-ақ тұтынушылық несиелер мен микрокредиттерді беру шарттары едәуір жеңілдейді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Ұлттық банк қарыз алушылардың құқығын қорғау және несиелік жүктемені азайту мақсатында бірлескен маңызды шешім қабылдады. Бұл өзгерістер халықтың баспаналы болу мүмкіндігін арттырып, қаржылық ахуалын жақсартуға бағытталған.
Ипотека арзандайды: 1 шілдеден бастап қандай өзгерістер күтілуде?
Ресми мәліметтерге сүйенсек, осы жылдың 1 шілдесінен бастап тұрғын үй несиелері бойынша шекті мөлшерлеме 25%-дан 20%-ға дейін төмендейді. Бұл дегеніміз, ипотека арзандайды және банктер бұдан былай баспана алуға берілетін қарыздардың үстінен 20 пайыздан асырып үстемеақы қоса алмайды. Бұл қатаң шектеу тұрғын үй нарығындағы сұранысты тұрақтандырып, халықтың банктер алдындағы берешегін азайтуға оң ықпал етеді деп күтілуде. Әсіресе, жаңадан отбасын құрған жастар мен орташа табысы бар азаматтар үшін баспанаға қол жеткізу әлдеқайда жеңілдемек.
Кепілсіз несиелер мен микрокредиттердің жаңа шектеулері
Мамыр айының ортасынан бастап тек тұрғын үй емес, қарапайым тұтынушылық несие беру талаптары да түбегейлі өзгереді. Банк несиелері мен шағын қаржы ұйымдары (МҚҰ) беретін микрокредиттердің пайыздық шегі қайта қаралып отыр.
-
Кепілсіз несиелер: Халық жиі алатын кепілсіз несиелердің жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі (ЖТСМ) бұдан былай 46%-дан аспауы тиіс.
-
Кепілмен берілетін қарыздар: Пәтер немесе көлік сияқты мүлік кепілге қойылып алынатын қарыздар үшін бұл көрсеткіш 35%-дан жоғары болмайды.
Сонымен қатар, халық арасында кең тараған әрі пайызы өте жоғары микрокредиттерге де қатаң шектеу күшейеді. Енді мұндай «айлыққа дейінгі» жылдам қарыздардың үстінен қосып төленетін ақы шектеліп, ол жылына 179%-дан аспауы керек.
Жасырын комиссияларсыз ашық қаржылық жүйе
Жаңа ережелердің тағы бір маңызды тұсы – қаржылық ашықтық. Енді несиеге қатысты барлық банк комиссиялары, сақтандыру төлемдері мен қосымша алымдар бір ғана пайыздың ішіне біріктіріледі. Бұрын қарыз алушылар келісімшарттағы ұсақ әріппен жазылған жасырын комиссиялардан зардап шегетін болса, енді банк тұтынушыға нақты қанша артық төлейтінін бірден, айқын көрсетуге міндетті болады. Осылайша, елімізде тек ипотека арзандайды ғана емес, жалпы несие беру нарығы әділ әрі тұтынушыға түсінікті жүйеге көшеді. Бұл қадам ел экономикасының сауығуына және халықтың әл-ауқатының артуына үлкен үлес қоспақ.
JANA SANA: Дәубаба тарихы және Тұрар мен Бауыржанның аманаты
