Қазақстанның сыртқы экономикалық байланыстарын тереңдету, инновациялық инфрақұрылымды жаңғырту және білімге негізделген заманауи экономика құру бағытында Брюссель төрінде ауқымды жиын өтті.
Еуропа Одағына жасаған ресми сапары аясында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан – ЕО» дөңгелек үстеліне қатысып, еуропалық алпауыт трансұлттық компаниялар мен қаржы институттарының жетекшілері алдында маңызды баяндама жасады. Президент өз сөзінде жаһандық азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жасанды интеллект (ЖИ) әлеуетін игеру және жаңадан құрылып жатқан Алатау «ақылды қаласының» стратегиялық маңызына ерекше тоқталды.
Агроөнеркәсіп және Жасанды интеллект саласындағы стратегиялық міндеттер
Мемлекет басшысы Қазақстанның агроөнеркәсіп кешенін (АӨК) жоғары технологиялық секторға айналдыру ұлттық күн тәртібіндегі негізгі басымдықтың бірі екенін мәлімдеді. Осы орайда еуропалық инвесторлар мал шаруашылығы, астық дақылдарының селекциясы, жер игерудің дәлме-дәл технологиялары мен топырақ құнарын арттыру секілді жоғары технологиялық агробизнес жобаларына бірлесе атсалысуға шақырылды.
Сонымен қатар, Президент жаһандық дамудың қозғаушы күшіне айналған жасанды интеллект рөліне талдау жасады. Goldman Sachs сарапшыларының болжамы бойынша, ЖИ жақын жылдары әлем экономикасына 7 триллион доллардан астам табыс әкелмек. Осы орайда елімізде мынадай институционалдық шаралар жүзеге асырылды:
— Арнайы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен халықаралық сарапшылардан құралған Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес құрылды;
— Қазақстан — әлемдік технологиялық алпауыт NVIDIA технологиялары негізінде 2 бірдей қуатты суперкомпьютерді іске қосқан өңірдегі тұңғыш мемлекет;
— Жаһандық капиталды тарту үшін «Деректерді өңдеу орталықтарының алқабы» құрылып, Alem.ai орталығы жанынан жаңа буынның Tumo және Tomorrow School мектептері ашылды.
«Біз Алатау «ақылды қаласын» стратегиялық тұрғыдан дамытуға ерекше мән береміз. Жаңа Конституциямызға сәйкес, аталған қала айрықша құқықтық мәртебеге ие болды. Бұл маңызды жоба криптоиндустрияның, инновацияның және жоғары технологиялық бизнестің өркендеуіне жол ашады», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
АХҚО мүмкіндіктері және білімге негізделген экономика
Дөңгелек үстел барысында еуропалық іскер топтарға «Астана» халықаралық қаржы орталығының (АХҚО) инвестициялық әлеуеті жан-жақты таныстырылды. Global Financial Centers Index рейтингіне сәйкес, АХҚО Шығыс Еуропа және Орталық Азия өңірі бойынша көшбасшылық орнын сақтап келеді. Қазіргі таңда орталықта әлемнің 90-нан астам елінен 5800-ден аса компания тіркелсе, соның 250-ге жуығы еуропалық капиталдың қатысуымен құрылған. Осы уақытқа дейін еуропалық кәсіпорындар АХҚО платформасы арқылы елімізге 307 миллион доллар тікелей инвестиция салды.
Адам капиталын дамыту бағытында да маңызды қадамдар жасалуда. Бүгінде Қазақстан аумағында Анхальт қолданбалы ғылымдар университеті, Лотарингия және Марке политехникалық университеттері секілді 40-қа жуық халықаралық академиялық және зерттеу орталықтары жұмыс істеуде. Еліміз Erasmus+ және Horizon Europe бағдарламалары аясындағы серіктестікті нығайтып, Horizon Europe бағдарламасының қауымдастырылған мүшелігіне өтуге ресми өтініш білдірді.
Инвестицияны технологияға айырбастаудың прагматикалық формуласы
Қасым-Жомарт Тоқаев еуропалық серіктестерге өте нақты әрі прагматикалық экономикалық формула ұсынды:
Қазақстан өзінің мол маңызды қазба байлықтары мен энергетикалық ресурстарына қолжетімділікті Еуропаның жоғары технологиялары мен тікелей инвестицияларына айырбастауға дайын. Еліміз ЕО мұқтаж 34 критикалық шикізаттың 21 түрімен (соның ішінде литий, никель, кобальт) қамтамасыз ете алады және оларды «офтейк» негізінде елімізде өңдеп, қосылған құны жоғары өндіріс зауыттарын ашуға мүдделі.
Сонымен қатар, Қазақстан соңғы 15 жылда көлік-логистика инфрақұрылымына 35 миллиард доллардан астам қаржы салып, Ақтау мен Құрық порттары арқылы Орта дәліздің қуатын еселеді. Соңғы 6 жылда бұл бағыттағы жүк тасымалы 5 есе өсіп, 4,1 миллион тоннаға жетті, ал алдағы меже — оны 10 миллион тоннаға жеткізу.
Жиын соңында Мемлекет басшысы экономикалық диалогты ілгерілетуге қосқан үлесі үшін еурокомиссар М. Шефчовичке, ЕО арнайы өкілі Э. Стипрайсқа және ЕИБ вице-президенті М. Мораға ризашылығын білдірді. Дөңгелек үстел жұмысына Airbus, Maersk, Inditex, Roca, Polpharma, Damen Shipyards секілді еуропалық трансұлттық алпауыт компаниялардың бас директорлары қатысып, Қазақстан Үкіметімен жаңа жобаларды іске асыруға дайын екендерін растады.
Томирис Нұржан Тунистегі турнирде бас жүлдені иеленді — jananews.kz
