Қазақстанда 2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап жылжымайтын мүлікке қатысты мәмілелерді нотариалды куәландыру тәртібіне маңызды өзгерістер енгізілді.
Жаңа ережеге сәйкес, мемлекеттік тіркеуге жататын мүлікті иеліктен шығару және кепілге беру туралы шарттар міндетті түрде сол жылжымайтын мүлік орналасқан жердегі нотариуста куәландырылуы тиіс.
Жаңа ереженің негізгі талаптары мен заңнамалық негізі
Бұл өзгерістер «Нотариат туралы» заңның 54 және 21-баптарына енгізіліп, шілде айында қабылданған заңның 60 күнтізбелік мерзімі өткен соң күшіне енді. Заңның 20-бабына сәйкес, нотариаттық округ бір облыстың, республикалық маңызы бар қаланың немесе астананың аумағын қамтиды. Нотариустың аумақтық қызмет шекарасы сақталуға тиіс әрекеттер тізіміне жылжымайтын мүлікті иеліктен шығару және кепілге беру шарттары да тікелей енгізілді. Нотариаттық кеңседен тыс жерде бұл әрекеттерді жасауға да тек тиісті нотариаттық округтың аумағында ғана рұқсат етіледі.
Азаматтар үшін нені білу маңызды?
Нотариус Карина Төлепованың түсіндіруінше, жаңа талаптар азаматтардың іс жүзіндегі әрекеттеріне тікелей әсер етеді:
- Енді жылжымайтын мүлікті сату, сыйға тарту немесе кепілге беру кезінде тек сол нысан орналасқан қаладағы немесе өңірдегі нотариусқа жүгіну қажет. Мысалы, Алматыдағы пәтерді рәсімдеу үшін тек Алматы қаласының нотариусына, ал Шымкенттегі үйге қатысты мәмілені сол өңірдің нотариусында ғана жасау шарт.
- Басқа қалада немесе өңірде отырып бұл мәмілелерді қашықтан немесе басқа аймақ нотариустары арқылы рәсімдеу мүмкіндігі алынып тасталды.
- Осыған байланысты, жылжымайтын мүлік иелері мен тараптар келісімшарт жасасар алдында нысанның нақты орналасқан жерін және тиісті нотариаттық округті міндетті түрде ескеруі тиіс.
