Алматы қаласында ЮНЕСКО ұйымдастырған өңірлік семинар барысында Орталық Азия елдерінің мамандары мұздықтардың еруі мен таудағы көлдерден төнетін қауіп-қатердің алдын алу шараларын талқылады.
Шара аясында өңірдегі қауіпсіздікті күшейту мақсатында атқарылып жатқан жұмыстар мен озық тәжірибелер ортаға салынды, — деп хабарлайды jananews.kz.
Талғар өзені алабындағы мониторинг және қазақстандық тәжірибе
Семинарда айтылғандай, Тәлғар өзені алабында сел қаупінің алдын алуға арналған 4 автоматтандырылған мониторинг жүйесі іске қосылды. Бұл жабдықтар таудағы көлдердің жай-күйін үздіксіз бақылап, деректерді мамандарға жедел жеткізеді.
Қазақстан тауларында 970 мореналық көл болса, соның 170-ке жуығы қауіпті санатқа жатады. Селдің алдын алу үшін отандық мамандар Орталық Азияда баламасы жоқ әдісті қолданады. «Қазақселденқорғау» қызметкерлері арнайы сифондардың көмегімен көлдердің артық суын қауіпсіз деңгейге дейін ағызып, ернеуінен асып кетпеуін қатаң бақылайды. Бұл технология шетелдік мамандардың үлкен қызығушылығын тудырып отыр.
ЮНЕСКО жанындағы GLOFCA жобасының жетекшісі Диана Әріпханованың айтуынша, елімізде Есік пен Талғар қалалары пилоттық жоба ретінде таңдалып, жергілікті тұрғындар мен оқушыларға төтенше жағдай кезінде әрекет ету ережелері түсіндірілуде.
Өңірлік ынтымақтастық және көрші елдердің тәжірибесі
Климаттың жылынуына байланысты мұздықтардың еріп, жаңа көлдердің пайда болуы Қырғызстан мен Тәжікстан үшін де өзекті мәселе болып отыр. Мысалы, Қырғызстанның Алаарша шатқалында су деңгейін өлшейтін және халыққа ерте ескерту беретін құрылғылар орнатылып, тұрғындарды қауіпсіз жерге эвакуациялау бойынша тұрақты түрде оқу-жаттығулар өткізіледі. Өзбекстандық мамандар 1998 жылы Шахимардан аумағында болған қайғылы оқиғаны еске алып, табиғи апаттардан сабақ алу және шекара аспайтын бұл қауіпке қарсы бірлесіп күш біріктіру аса маңызды екенін атап өтті.
Бес жылға жоспарланған халықаралық жоба аясында қатысушы елдер ерте ескерту жүйелерін орнатып, қауіпті көлдердің жағдайын бағамдап шықты. Қазіргі таңда төрт елдің өкілдері өзара тәжірибе алмасып, табиғи апаттардың алдын алу шараларын одан әрі күшейтуді жоспарлап отыр.
ШҚО-да Осинов асуын айналып өтетін жаңа алып көпір ашылды — jananews.kz
