Алматы қаласының экологиялық ахуалы қашанда қоғам назарындағы өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Жақында шаһардың кейбір аумақтарындағы экологиялық жағдайдың күрт нашарлағаны белгілі болды. Нақтырақ айтсақ, Алматының Наурызбай ауданында атмосфералық ауаның сапасын тексеру нәтижесінде бірқатар көрсеткіш бойынша шекті мөлшерден бірнеше есе асып кеткені анықталды. Бұл дабыл қағарлық ақпаратты «Eco Almaty» ЖШС-ның өкілдері ресми түрде мәлімдеді.
Алматыда ауадағы зиянды заттар мөлшерінің бұлайша шарықтап кетуі жергілікті халықтың денсаулығына тікелей қауіп төндіретіні сөзсіз.
Нақты көрсеткіштер және экологиялық қауіп деңгейі
Кәсіпорын таратқан ресми мәліметтерге сүйенсек, зертханалық сараптама қорытындысы ауа құрамындағы химиялық қоспалардың өте жоғары деңгейде екенін көрсеткен. Мәселен, адамның тыныс алу жолдарына кері әсер ететін азот диоксидінің концентрациясы қалыпты 0,2 мг/м³ норма кезінде бірден 4,410 мг/м³-ке дейін жеткен. Бұл рұқсат етілген шектен жиырма еседен астам жоғары деген сөз. Оған қоса, өте қауіпті қоспа саналатын бензолдың мөлшері 0,3 мг/м³ орнына 5,749 мг/м³ болғаны тіркелген. Ал адам өкпесіне терең еніп, түрлі тыныс алу ауруларына ұшырататын қалқыма бөлшектер, яғни кәдімгі шаң-тозаң деңгейі 0,5 мг/м³ норманың орнына 36,949 мг/м³ көлемінде анықталған. Бұл көрсеткіштер Алматыда ауадағы зиянды заттар концентрациясының қаншалықты қауіпті шекке жеткенін айқын аңғартады.
Тұрғындар шағымы және ведомствоаралық жиын
Мұндай ауқымды ауа сапасына қатысты тексеру жұмыстары өздігінен емес, тікелей Наурызбай ауданы тұрғындарының жаппай шағымынан кейін барып жүргізілді. Жергілікті халық ауаның күрт нашарлауы, белгісіз өткір иістердің пайда болуы және осы жағдайлардың күнделікті өмір сүру жағдайына, денсаулығына кері әсері туралы дабыл қақты. Осы шағымдар негізінде 13-мамыр күні арнайы ведомствоаралық жиын ұйымдастырылды. Тұрғындармен өткен бұл кездесуге «Eco Almaty» ЖШС мамандары, қалалық экология департаментінің инспекторлары, Наурызбай ауданы әкімдігінің қызметкерлері және санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің өкілдері арнайы қатысып, мәселенің мән-жайын талқылады.
Кешенді экологиялық зерттеу және алдағы шаралар
Зерттеу барысында мамандар ауа құрамын барынша жан-жақты тексеруден өткізді. Олар тек негізгі ластаушыларды ғана емес, сонымен қатар көміртек тотығы (CO), күкірт диоксиді (SO₂), күйе, ауыр металл саналатын қорғасын, формальдегид, күкіртсутек және түрлі көмірсутектердің де құрамын мұқият анықтады. Мұндай кешенді экологиялық мониторинг қаладағы нақты ахуалды бағамдауға толық мүмкіндік береді. Қазіргі таңда экологиялық тексеріс кезінде жиналған барлық материалдар мен зертханалық қорытындылар қолданыстағы заңнама аясында қарау үшін уәкілетті органдарға жолданды. Алдағы уақытта құзырлы мекемелер осы олқылықтарға жол берген кінәлі тараптарды анықтап, экологиялық заң бұзушылықтарды жою мақсатында тиісті қатаң құқықтық шаралар қабылдайтын болады.
Автор: Аружан Султанбек
