Халықаралық энергетика нарығында соңғы айлардағы ең ірі бағалық ауытқу тіркелді. АҚШ Президенті Дональд Трамптың Иранмен бейбіт келісім туралы және стратегиялық маңызы бар Ормуз бұғазының қайта ашылуы туралы ресми жариялауынан кейін әлемдік биржаларда мұнай құны күрт төмендеді.
CNN телеарнасы хабарлағандай, бұл үрдіске АҚШ-тың Иран Ислам Республикасына қарсы бағыттаған әскери-теңіз блокадасының аяқталуы туралы мәлімдемелер тікелей әсер етті. Геосаяси шиеленістің бәсеңдеуі жаһандық нарықтарға оң ықпал етіп, энергетикалық ресурсовтардың бағалық көрсеткіштерін тұрақтандыруға мүмкіндік берді.
Brent және WTI маркалы мұнай бағасының динамикасы
Биржалық сауда-саттық мәліметтеріне сәйкес, халықаралық жиынтық көрсеткіш саналатын Brent маркалы мұнайдың фьючерстік бағасы 3,9 пайызға төмендеп, барреліне шамамен 84 долларды құрады. Дәл осы уақытта америкалық WTI мұнайының құны 4,8 пайызға құлдырап, барреліне шамамен 81 долларға жетті. Нарық сарапшыларының пікірінше, егер шикізат бағасы осы қалыпта сақталатын болса, бұл 2026 жылдың 4-наурызынан бергі ең төменгі көрсеткіш ретінде тіркелмек.
Айта кетерлігі, соңғы жұма күні қара алтын бағасы Таяу Шығыстағы әскери қақтығыстар басталған алғашқы аптадан бері бірінші рет барреліне 90 доллардан төмен түсті. Соған қарамастан, қазіргі баға деңгейі АҚШ пен Израильдің Иран аумағына жасаған шабуылдары басталғанға дейінгі кезеңмен, яғни барреліне 70 доллардан төмен көрсеткішпен салыстырғанда әлі де жоғары болуда.
Ормуз бұғазы және нарықты қалпына келтірудегі кедергілер
Мұнай талдаушылары бағаның алғашқы толқынмен төмендегеніне қарамастан, жаһандық энергетика ағынын толықтай қалыпты жағдайға келтіру үшін әлі де айтарлықтай уақыт пен кешенді жұмыстар қажет екенін ескертеді. Нарықты тұрақтандыру үшін Ормуз бұғазындағы жағдайды толық тұрақтандыру және кеме қатынасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету сияқты маңызды міндеттерді орындау талап етіледі. Сондай-ақ Таяу Шығыс аймағындағы мұнай өндірісі көлемін қайта қалпына келтіру, мемлекеттердің стратегиялық апаттық мұнай қорларын қайта толықтыру және соғыс қимылдары кезінде зақымдалған энергетикалық инфрақұрылымдарды жөндеу де басты мақсаттар қатарына кіреді.
Мамандардың айтуынша, Таяу Шығыстағы негізгі мұнай ұңғымалары соғыс кезінде тоқтап қалғандықтан, өндірістің қайта жандануы бірнеше аптаға созылуы мүмкін. Оған қоса, кейбір ұңғымалардың соғысқа дейінгі максималды қуат деңгейіне жете алмау қаупі де бар. Сондықтан апаттық қорларды жаппай толықтыру басталған кезде сұраныс қайта артып, мұнай бағасы біраз уақыт бойы жоғары деңгейде сақталуы мүмкін.
АҚШ Президенті Дональд Трамп Вашингтон мен Тегеран арасындағы соғыс қимылдарын тоқтату жөніндегі ресми келісімге қол қою рәсімі жексенбі күніне жоспарланғанын мәлімдеді. Құжат бекітілгеннен кейін Ормуз бұғазы халықаралық жүк тасымалы үшін толық ашық болады. Бұған дейін Иран Сыртқы істер министрі Аббас Аракчи де АҚШ-пен әскери қақтығысты тоқтату жөніндегі келісімнің аяқталуға жақын екенін растаған еді.
Бұл халықаралық уағдаластық алдағы уақытта жаһандық ядролық қауіпсіздік, экономикалық санкцияларды жеңілдету және Таяу Шығыстағы гуманитарлық жағдайды жақсарту бағытындағы жаңа кешенді бағдарламалардың іске асуына серпін береді деп күтілуде.
Астанада Орталық Азиядағы Қытай провинциясының орталығы ашылды — jananews.kz
