Қазақстан аумағындағы ақбөкендерді сақтау және қорғау шаралары нәтижесінде жабайы табиғаттағы киік саны рекордтық көрсеткішке жетіп, 4 689 000 басты құрады.
Биыл Орал, Бетпақдала және Үстірт популяцияларының барлығында да айтарлықтай өсім тіркелген. ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігінің баспасөз қызметі хабарлағандай, елімізде сәуір айының 7-сі мен 25-і аралығында кешенді киік санағы сәтті ұйымдастырылды. Бұл табиғи көрсеткіш Қазақстанның биоалуантүрлілікті сақтау бағытындағы халықаралық деңгейдегі ең ірі экологиялық жетістіктерінің бірі ретінде бағаланады.
Әуеден санау жұмыстары және популяциялар динамикасы
Ауқымды мемлекеттік шараны «Охотзоопром» ӨБ РМКК, Қазақстан биоалуантүрлілігін сақтау қауымдастығы, Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті мен оның аймақтық инспекциялары бірлесе атқарды. Батыс Қазақстан, Ақтөбе, Маңғыстау, Қостанай, Қарағанды, Ақмола, Абай және Ұлытау облыстарындағы негізгі ареалдарды қамтыған есепке алу процесі толықтай әуеден (вертолеттер мен арнайы ұшу аппараттары арқылы) жүргізілді.
Ғылыми шараға Ғылым және жоғары білім министрлігі Зоология институтының ғалымдары мен «Бөкейорда», «Ырғыз-Торғай», «Алтын Дала», «Қорғалжын» және «Ұлытау» мемлекеттік табиғи резерваттарының мамандары белсенді қатысты. Ресми санақ нәтижесі бойынша киіктердің негізгі топтарындағы көрсеткіштер:
— Орал популяциясында жануарлар саны 2 700 000 басқа жетіп, таза өсім 17,4 пайызды көрсетті;
— Бетпақдала популяциясында ақбөкен саны 1 870 000 бас болып, өсім 16,9 пайызды құрады;
— Үстірт популяциясындағы саны 119 000 басқа дейін көтеріліп, ең жоғары қарқынмен 52,6 пайыздық өсім тіркелді.
Нарықтық тәуекелдер мен табиғи факторлар
Экология саласының мамандары ақбөкеннің нақты санын математикалық тұрғыдан дәл анықтаудың өте күрделі екенін алға тартады. Киік популяциясының қыстан шығу деңгейіне, төлдеу кезеңіне және жалпы өміршеңдігіне жайылымдық жерлердің жай-күйі, суаттардың қолжетімділігі тікелей әсер етеді. Сонымен қатар, пастереллез секілді түрлі жұқпалы індеттер мен климаттық қуаңшылық табиғатта киік өлімінің күрт артуы мүмкін қауіпті факторлар қатарында қалады.
Осыған байланысты, мемлекет тарапынан жабайы жануарлардың көшу дәліздерін қорғау және фермерлердің жайылымдық жерлерімен түйісуін реттеу шаралары да кешенді түрде қарастырылуда.
Иран мен АҚШ арасында бейбітшілік келісімге қол қойылады — jananews.kz
