Еліміздің қарулы күштері мен әскери құрылымдарындағы қауіпсіздік мәселесі, сарбаздардың құқықтары мен денсаулығын қорғау қоғамдық талқылаудың басты назарында тұрған шақта қайғылы хабар тіркелді.
2023 жылы мерзімді әскери қызметін өтеу кезінде аса ауыр бас сүйек-ми жарақатын алған Ұлттық ұланның бұрынғы әскери қызметшісі Ербаян Хамитұлы Мұхтар ұзақ уақытқа созылған вегетативтік күйден кейін өмірден озды. Бұл оқиға отандық медиа кеңістік пен әлеуметтік желілерде үлкен резонанс тудырып, әскердегі жүйелі реформалардың қажеттілігі туралы мәселені қайта күн тәртібіне шығарды.
Қоғам белсенділері мен құқық қорғаушылардың мәлімдемесі
Ербаян Мұхтардың отбасының құқықтарын қорғаумен айналысқан белгілі заңгер, адвокат Инга Иманбай өзінің әлеуметтік желідегі ресми парақшасында сарбаздың жүрегі тоқтағанын хабарлап, қазақстандықтарға үндеу жолдады:
«Өкінішке қарай, бүгін Ербаянның жүрегі тоқтағанын білдік. Бұл жазба қоштасу үшін ғана емес. Өйткені Ербаян осы екі жыл ішінде өзінің өмірі үшін күресе отырып, мыңдаған сарбаздың тағдырына әсер етті. Оның оқиғасы арқылы әскердегі көптеген мәселе ашық айтыла бастады», – деп жазды адвокат.
Қоғам белсенділері бұл істің аяқсыз қалмай, әскери бөлімдердегі жарғыдан тыс қарым-қатынастарды жоюға және заң мен тәртіпті күшейтуге негіз болуы керектігін баса айтуда.
Денсаулық сақтау министрлігінің ресми медициналық қорытындысы
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі сарбаздың қайтыс болуына байланысты оның отбасы мен жақындарына ресми түрде көңіл айтып, өлімнің нақты медициналық себептері мен хронологиясын жариялады. Ведомствоның хабарлауынша, білікті дәрігерлер мен реаниматологтар 3 жылға жуық уақыт бойы науқастың өмірін сақтап қалу үшін қолдан келгеннің бәрін жасаған. Министрліктің ресми есебінде көрсетілген клиникалық жағдайлар мен емдеу процесінің барысы:
Сарбаз 2023 жылдан бері әскери бөлімде алған ауыр бас-ми жарақатының салдарынан тұрақты вегетативтік күйде (терең ес-түзсіз қалыпта) болды. Өкпені жасанды желдету (респираторлық қолдау) және қарқынды реанимациялық ем жүргізілгеніне қарамастан, науқастың бас миында қайтымсыз органикалық өзгерістер орын алған. Ішкі істер министрлігі мен Денсаулық сақтау министрлігінің бірлескен ұйымдастыруымен Ербаян емдеу шараларын жалғастыру үшін Түркия Республикасының жетекші клиникасына жіберіліп, онда да бастапқы диагнозы толық расталған.
2026 жылдың маусым айында негізгі ауыр сырқаттың аясында ағзада инфекциялық асқынулар, сепсис (қанның улануы) және полиоргандық жеткіліксіздік (ағза функцияларының нашарлауы синдромы) дамыған. 2026 жылғы 23-маусымда сағат 21:40-та дәрігерлер науқастың биологиялық өлімін тіркеді.
Ербаян Мұхтардың тағдыры еліміздегі әскери жарғы ережелерін қайта қарауға, сарбаздардың қауіпсіздігіне бақылауды күшейтуге және қарулы күштердегі кез келген заңбұзушылықтарға мүлдем төзбеушілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған қоғамдық қозғалыстың символына айналды.
Қаржы министрлігі бизнеске арналған жаңа онлайн сервисті іске қосты — jananews.kz
