Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы соңғы уақытта қоғам назарын аударған MV Hondius круиздік кемесіндегі індетке қатысты мәлімдеме жасады. Ресми деректерге сүйенсек, аталмыш кемеде хантавирус инфекциясының 9 жағдайы расталған. Дегенмен, денсаулық сақтау органдары бұл вирустың жалпы халыққа және көпшілікке жұғу қаупі өте төмен деп есептейді.
Вирустың инкубациялық кезеңі 6 аптаға дейін жетуі мүмкін болғандықтан, инфекция жұқтырғандар саны уақыт өте келе артуы ықтимал екені ескертілді. Бұл жағдай әлемдік медицина мамандарының қатаң бақылауында тұр,- деп хабарлайды Euronews.
Хантавирус инфекциясы қалай тарайды және оның шығу тегі
Медициналық зерттеулерге сәйкес, хантавирустар — кеміргіштер арқылы табиғи жолмен тарайтын қауіпті вирустар қатарына жатады. Бұл дерттің атауы 1976 жылы вирус алғаш рет табылған Оңтүстік Кореядағы Хантан өзенінің атауынан шыққан. Дүние жүзінде хантавирустың көптеген түрлері анықталғанымен, олардың тек шектеулі саны ғана адамдарға жұғатыны ғылыми түрде дәлелденген. Вирус көбінесе жұқтырған кеміргіштердің ластанған зәрімен, нәжісімен немесе сілекейімен тікелей байланыс жасау арқылы адам ағзасына енеді. Әсіресе жабық немесе нашар желдетілетін ескі ғимараттарды тазалау, фермаларда немесе ормандарда жұмыс істеу және кеміргіштер көп жиналған аумақтарда ұйықтау сияқты әрекеттер ауруды жұқтыру қаупін айтарлықтай арттырады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, бұл дерттің адамнан адамға жұғуы өте сирек кездесетін құбылыс. Мұндай жағдайлар тек отбасы мүшелері немесе өте жақын қарым-қатынаста болған адамдар арасында ғана тіркелген. Тек хантавирустың Анд штаммы ғана жақын және ұзақ байланыс арқылы адамнан адамға шектеулі түрде жұға алатын жалғыз нұсқа болып саналады.
Аурудың негізгі белгілері мен инкубациялық кезеңі
Адам ағзасына вирус түскеннен кейін оның алғашқы белгілері бірден байқалмайды. Хантавирус инфекциясының симптомдары әдетте вирус түріне байланысты инфекция жұққаннан кейін 1 аптадан 8 аптаға дейінгі аралықта пайда болады. Науқастарда көбінесе жоғары қызба, қатты бас ауруы, бұлшықет және іштің ауыруы, сондай-ақ жүрек айнуы немесе құсу сияқты асқазан-ішек жолдарының бұзылу белгілері байқалады. Ауру асқынған жағдайда вирустың түріне қарай екі түрлі қауіпті синдром дамуы мүмкін. Оның бірі — өкпе мен жүрекке тікелей әсер ететін тез дамитын хантавирустық жүрек-өкпе синдромы. Екіншісі — бүйрекке ауыр зақым келтіретін бүйрек синдромымен өтетін геморрагиялық қызба. Еуропа мен Азия аумағында кездесетін вирустар негізінен бүйрек синдромын тудыратыны белгілі.
Әлемдегі өлім-жітім деңгейі және таралу статистикасы
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ресми мәліметтері бойынша, хантавирус инфекциялары бүкіл әлемде салыстырмалы түрде сирек кездесетін аурулар қатарында. Қазіргі таңда бұл дертті емдейтін нақты бекітілген дәрі жоқ, сондықтан медициналық күтім тек симптомдарды басқарудан және науқастың жағдайын жеңілдетуден тұрады. Аурудың өлімге әкелу деңгейі географиялық аймақтарға байланысты қатты ерекшеленеді. Мәселен, Азия мен Еуропада өлім-жітім көрсеткіші бір пайыздан он бес пайызға дейін болса, Америка құрлығында бұл көрсеткіш 50%-ға дейін жетуі мүмкін. Статистикаға сүйенсек, ДДСҰ жыл сайын әлем бойынша 10 мыңнан 100 мыңға дейін жағдай тіркеледі деп есептейді. Еуропада бұл ауру сирек кездеседі, 2023 жылы барлығы 1885 жағдай ғана тіркелген. Тарихтағы ең қауіпті індеттердің бірі 2018 жылы Аргентинада болып, онда 34 адам ауырып, оның 11-і көз жұмған болатын. Бұл індет кезінде аурудың адамнан адамға таралуы тіркелген еді.
Круиздік кемедегі жағдай және қабылданған қауіпсіздік шаралары
Қазіргі уақытта MV Hondius кемесіндегі жағдайға байланысты қатаң бақылау шаралары жүргізілуде. Кемеде хантавирус жұқтырып, кейіннен қайтыс болған голландиялық жолаушымен тығыз байланыста болған 26 француз азаматынан зертханалық сынамалар алынып, олардың барлығы теріс нәтиже көрсетті. Францияның Денсаулық сақтау министрі Стефани Ристтің мәлімдеуінше, бұл азаматтар қазіргі уақытта вирус тасымалдаушылары емес. Алайда, вирустың бұл өлімге әкелетін кіші түрінің инкубациялық кезеңі 42 күнге дейін созылатындықтан, олар осы уақыт бойы толық карантинде қалып, әр 3 апта сайын міндетті тестілеуден өтіп тұрады.
Сонымен қатар, сынамасы оң нәтиже берген 65 жастағы француз әйелі қазіргі таңда жансақтау бөлімінде жатыр. Бихат ауруханасының жұқпалы аурулар жөніндегі маманы доктор Ксавье Лескурдың айтуынша, науқаста аурудың өте ауыр түрі дамыған. Дәрігерлер оның өкпесі мен жүрегіне түсетін жүктемені жеңілдетіп, ағзаның қалпына келуіне уақыт беру мақсатында өмірді қолдау аппаратына қосқан. Аурулардың алдын алу және бақылау жөніндегі Еуропалық орталық бұл вирустың жаңа мутацияланған нұсқа емес екенін және қоғамға кеңінен таралу қаупі өте төмен екенін ресми түрде растап отыр.
