Қазақстанда кинотуындыларды ішкі нарықта прокатқа шығарудың жаңа әрі қатаң тәртібі бекітілді. Енді кез келген отандық немесе шетелдік фильм көрерменге ұсынылмас бұрын міндетті түрде арнайы сараптамалық тексеруден өтеді.
ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігі бекіткен жаңа ережеге сәйкес, бұл шара киноөнімдердің мазмұнын отандық заңнама талаптарына сәйкестендіруді мақсат етеді.
Сараптаманың мақсаты және тыйым салынған контент
Жаңа тәртіп аясында құрылатын арнайы комиссия фильмдерді толық талдап, талқылаудан өткізеді. Фильм авторлары немесе ресми құқық иелері туындыны комиссия қарауына ұсынғаннан кейін, мүшелер дауыс беру арқылы нақты сараптамалық қорытынды шығарады. Прокат алдындағы тексеру барысында фильм мазмұнынан келесідей тыйым салынған элементтерді анықтауға баса назар аударылады:
— Зорлық-зомбылық пен қатыгездікті ашық насихаттау;
— Әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, таптық және рулық алауыздықты қоздыру белгілері;
— Порнографиялық көріністер мен педофилияны насихаттау;
— Дәстүрлі емес жыныстық көзқарастарды контент арқылы дәріптеу.
Жас ерекшелігі рейтингі және эфирлік шектеулер
Жаңа ережелер шеңберінде фильмдердің жас ерекшелігі бойынша жіктелуі (жас рейтингі) айтарлықтай нақтыланып, 7 негізгі санатқа бөлінді:
-
«6 жасқа дейін»
-
«6 жастан бастап»
-
«12 жастан бастап»
-
«14 жастан бастап»
-
«16 жастан бастап»
-
«18 жастан бастап»
-
«21 жастан бастап»
«18+» және «21+» санаттарының айырмашылығы мен талаптары
«18+» санатына суицид (өзін-өзі өлтіру), адам өлтіру көріністері, күрделі отбасылық кикілжіңдер мен ажырасу процестері, есірткі және алкогольге тәуелділік хроникасы, ауыр дерттер мен қоғамға жат мінез-құлық сипатталған туындылар енеді. Сонымен қатар, сюжеттік желіге сай көркемдік мақсатта қолданылған жалаңаштық немесе эротикалық элементтер, бейәдеп лексика мен дөрекі жаргон сөздері бар фильмдер де осы санатқа жатқызылады. Мұндай туындыларды отандық телеарналар эфирінен тек сағат 22:00-ден таңғы 06:00-ге дейін көрсетуге рұқсат беріледі.
«21+» санатына фильмдердің ішкі мазмұнына қосымша цензуралық шектеулер қойылмайды. Алайда, ереженің уақыттық талабы бойынша «21+» белгісін алған кинотуындылар ел аумағындағы кинотеатрлар экранында тек түн ортасынан ауа, яғни түнгі 00:00-ден таңғы 06:00-ге дейін ғана прокатқа шығарыла алады.
