Археологтар ежелгі Отырар қаласының орнында кешенді қазба жұмыстарын жүргізіп, Алтын Орда дәуіріне жататын бірегей мешіттің орнын анықтады.
Зерттеу нәтижесінде 3,5 метр тереңдіктен ғибадат ету орнына апаратын күйдірілген кірпіш пен тастан төселген тұтас көше табылды. Тарихшылардың айтуынша, ел аумағында абаттандырылған мұндай ортағасырлық көше мен тас баспалдақтар бұрын-соңды кездеспеген.
8-ші ғасырдағы михраб және ғылыми дәлелдер
Археолог-ғалым Мұхтар Қожа бастаған зерттеу тобы Отырардағы қазба жұмыстарын өткен жылы бастаған болатын. Нәтижесінде 8-ші ғасырға жататын үй ішіндегі михраб анықталды. Табылған ағаш күлінің көмегімен Түркиядағы мамандандырылған зертхана бұл жәдігердің дәл 8-ші ғасырға жататынын нақтылап берді. Бұл табылған жәдігер Ислам дінінің қазақ даласына 8-ші ғасырда-ақ тарай бастағанын ғылыми тұрғыдан дәлелдейді.
«Алғашқы кезде мұсылмандық дінде мешіт болмаған. Адамдар сыйыну үшін үйлерінің ішінде михрабтар жасаған. Бұл — мешіттің бір бөлігі ғана. Мешітті толық ашсақ, ол да бір керемет болар еді. Сонымен қатар тас көше қайда апаратыны да қызық — базарға ма, әлде алаңға ма?» — деді тарихшы-археолог Мұхтар Қожа.
Стратиграфиялық 5 қабат және дахма жерлеу орны
Қазба жұмыстары 100 шаршы метр аумақта жүргізіліп, қала орнының 5 бірдей тарихи құрылыс қабаты ашылды:
Кембридж университетіндегі әлемдік презентация
Отандық ғалымдардың бұл сенсациялық жаңалығы халықаралық ғылыми қауымдастықтың да үлкен қызығушылығын тудырып отыр. ҚР Ұлттық музейінің аға ғылыми қызметкері Әли Әлімбекұлының айтуынша, 28-29 қыркүйек күндері Ұлыбританияның Кембридж қаласында өтетін халықаралық конференцияда осы қазба жұмыстарының нәтижесі, ғылыми сараптамасы мен цифрландырылған модельдері әлемдік ғалымдарға таныстырылады. Мамандардың пікірінше, 3,5 метр тереңдіктен табылған бұл бірегей мешіт пен тас көше ашық аспан астындағы музейге айналса, Отырар әлемдік туризмнің басты орталықтарының біріне айналады.
Түркістан облысында шаруаларға арналған өңірлік оқу орталығы құрылады — jananews.kz
