Қазақстанның банк секторында тұрғын үй несиесіне қатысты маңызды жаңалықтар күтілуде. Жуық арада елімізде ипотека мөлшерлемесі тікелей бастапқы жарнаның көлеміне байланысты өзгеруі мүмкін.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі осы мәселені Ұлттық банкпен бірлесіп талқылап жатыр. Бұл өзгеріс баспана алуды жоспарлап жүрген мыңдаған қазақстандық үшін өте өзекті болып отыр. Экономикалық ахуалға сай, қаржылық сауаттылық пен жауапкершілікті арттыру мақсатында жаңа талаптар енгізілмек.
Жаңа ереже: Ипотека мөлшерлемесі қалай есептеледі?
Агенттік төрағасы Мәдина Әбілқасымованың айтуынша, қазіргі уақытта кредиттер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің (ЖТСМ) шекті деңгейлерін белгілейтін қаулыға өзгерістер енгізу қарастырылуда. Жаңа нормаға сәйкес, бұдан былай ипотека мөлшерлемесі қарыз алушының алдын ала жинаған қаражатына қарай бекітіледі.
«Ипотекалық қарыздар бойынша біз жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін бастапқы жарна көлемімен байланыстыруды жоспарлап отырмыз. Яғни, бастапқы жарна 30% және одан жоғары болған жағдайда, ЖТСМ деңгейін 20% мөлшерінде белгілеу қарастырылуда. Ал бастапқы жарна 30%-дан төмен болған жағдайда, несиелер бойынша мөлшерлеме айтарлықтай жоғары болады», — деді агенттік басшысы.
Бұл бастама азаматтарды қарызға батпауға және үй аларда алдын ала қомақты қаражат жинауға ынталандыруды көздейді. Бұл, өз кезегінде, болашақта отбасылық бюджетке түсетін салмақты жеңілдетуге көмектеседі.
Нарық қатысушыларының реакциясы және ұсыныстары
Дегенмен, бұл қатаң жаңашылдық қаржы нарығының қатысушылары тарапынан қызу талқыға түсіп жатыр. Сарапшылар мен банк өкілдері бұл норма дәл қазіргі экономикалық жағдайда баспана алудың қолжетімділігіне кері әсер етуі мүмкін екенін ескертуде. Себебі тұрғын үй бағасы үздіксіз өсіп жатқан кезде халықтың басым бөлігіне 30 пайыздық бастапқы жарнаны бірден жинау үлкен қиындық тудырады. Мәдина Әбілқасымованың сөзінше, қазіргі таңда нарық қатысушылары бұл талапты уақытша кейінге қалдыру мәселесін көтеріп отыр.
«Еліміздегі жағдай қолайлырақ болғанға дейін, атап айтқанда Ұлттық банктің базалық мөлшерлемесі төмендегенге дейін осы норманы енгізуді шегеру ұсынылуда», — деп түсіндірді ведомство басшысы.
Егер Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендетсе, коммерциялық банктердің де несие беру шарттары жеңілдер еді. Алайда қазіргі инфляция деңгейі бұған толық мүмкіндік бермей отыр. Сондықтан жаңа ипотека мөлшерлемесі нақты қашан күшіне енетіні әзірге белгісіз. Тұрғын үй нарығындағы сұраныс пен ұсыныс теңгерімін бұзбау үшін құжат әлі де жан-жақты сараптамадан өтуі тиіс. Үкімет пен қаржы институттары ортақ мәмілеге келгеннен кейін ғана соңғы шешім қабылданады.
Ғылымға инвестиция: Мемлекет басшысы ғалымдарға пәтер кілтін табыстады — jananews.kz
