Қазақстан зияткерлік меншік нарығын түбегейлі қайта жаңғыртып, көлеңкелі схемаларды жоюға бағытталған бірыңғай цифрлық платформаны іске қосты.
Жаңа заңнамалық база аясында құрылған жүйе авторлар мен пайдаланушылар арасындағы миллиардтаған теңгелік қаржылық ағындардың толық ашықтығын қамтамасыз етеді. ҚР Әділет министрлігінің дерегінше, 2024 жылы отандық авторлық құқық нарығы ресми түрде 1,7 миллиард теңгені құраған. Алайда бұл саланың нақты әлеуеті 20-30 есе жоғары, ал қазіргі уақытта жиналған қаражаттың тек 5–10%-ы ғана нақты авторларға жетіп отыр, — деп мәлімдеді 24kz.
Бірыңғай цифрлық платформа және нарықтың ашықтығы
Жаңа сандық жүйе қарақшылықты жойып, әрбір шығарманың қолданылуын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді. Платформаға 291 субъект (телеарналар, театрлар, филармониялар, мәдени ұйымдар және авторлар) қосылып, 157 000-нан астам шығарма тіркелді. Авторлар жеке аккаунты арқылы өз туындысының қай жерде, қай күні, қанша секунд ойнатылғанын және оған қанша қаламақы есептелгенін көре алады. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап өзге біреудің зияткерлік меншігін пайдаланатын барлық нысандарға (мейрамханалар, дәмханалар, қонақүйлер, сауда орталықтары) платформа арқылы жұмыс істеу міндеттеледі.
2029 жылдың қаңтарынан бастап ұжымдық ұйымдарға ұстап қалуға рұқсат етілетін үлес 20%-дан аспайтын болып шектеледі, нәтижесінде түсімнің кемінде 80%-ы тікелей авторлардың шотына аударылады.
Зияткерлік меншік тек музыка мен әдебиетті ғана емес, сонымен бірге ғылыми өнертабыстар мен жоғары технологияларды капиталдандырудың басты құралына айналуда. Arlan Biotech сияқты ғылыми стартаптар жасаған жасанды интеллект алгоритмдері мен медициналық патенттер ғалымдардың әзірлемелерін қорғап, халықаралық фармацевтикалық нарыққа шығуға жағдай жасайды.
Жазғы Азия ойындарының басталуына 29 күн қалды — jananews.kz
